0538 851 48 43 [email protected]

Hamilelik ve Romatizmal Hastalıklar

Geçmişte sistemik otoimmünn hastalıklara sahip kadınlara, doktorlar hamilelik önermezdi. Ancak gelişen tıp bilimi, romatizma ve doğum doktorunun dikkatli takibi ile çoğu kadın hastanın başarılı hamilelikler geçirebileceği gösterilmiştir. Çoğu hastada hamilelik, artık tehlikeli olarak görülmese de, hasta ile doktoru arasında sıkı bir iletişim ve uyumu gereklidir. Öncelikle hastalar, romotizmal hastalığı kontrol altına alındıktan sonra hamileliği düşünmelilerdir.

  • Romotizmal hastalıklar, kadınları genelde en doğurgan oldukları yıllarda etkilemektedir.
  • Düzenli ve dikkatli doktor kontrolüyle, bu hastalıklara sahip birçok kadın sağlıklı hamilelik geçirebilmektedir.
  • Özellikle böbrek tutulumuyla giden lupus ve antiphospholipid sendromu, hamileliği diğer romatizmal hastalıklardan daha çok önemli ve yakın takibi gerektirir.

Hamileliğin Romatizmal Hastalıklara Etkileri:

Hamileliğin romatizmal hastalığa olan etkisi, hastalıktan hastalığa değişir. Hamilelik durumu, genellikle romatoid artrit, lupus ve antifosfolipid sendromu hastalıklarını etkiler. Örneğin, romatoid artrit ve ankilozan spondilitte hastalığın belirtileri, hamile kalan hastalarda azalır; hatta ilaç ihtiyacı azalır ancak doğumdan sonra tekrar artar.

Sistemik lupus eritematoz hastalığının hamileliğe etkisi hala tartışılmaktadır. Özellikle hamileliğin ikinci yarısında ve doğumdan sonraki dönemde, hafif ve orta düzeyde semptomlarda artış gözlenmektedir. Bu artışların çoğu annenin ya da bebeğin sağlığını tehlikeye atmamaktadır. Yakın zamanda oluşan bir hastalık alevlenmesi veya hidroksiklorokinin kesilmesi; hamilelik dönemindeki hastalık alevlenmesini tetikleyebilir. Bu dönemde, steroid dozunun artırılmasıyla alevlenmeyi baskılamak mümkündür.

Hamileliğin antifosfolipid sendromuna olan etkisi, diğer hastalıklara oranla daha fazladır. Bu hastalıkta atar ve toplar damarlarda pıhtılaşmaya, düşük, prematüre doğum ve hipertansiyon gibi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Pre-eklampsi riski artmaktadır. Pre-eklampsi ve eklampsi, annenin böbrek ve karaciğerine zarar verdiği gibi prematüre (erken doğum) ve fetüste (bebekte) ölüm riskini de arttırmaktadır. Bu nedenlerle, antifosfolipid sendromlu hastalar, hamilelik ve sonrası dönemde çok yoğun gözlem altında olmalıdır.

Bir romatizmal hastalık zemininde gelişen pulmoner hipertansiyon (akciğere giden ana damarın tansiyonu) varlığında ise, hamilelik boyunca şiddeti artar. Özellikle doğum sonrası dönemde şiddeti artan bu hastalığa sahip kadınlara, hamilelik önerilmemektedir.

Hamileliğin skleroderma, polimiyozit, dermatomiyosit ve vaskülit gibi diğer hastalıklara direkt bir etkisi gözlenmemiştir. Buna rağmen bu hastalıklara sahip hastaların, hamilelikten önce doktorlarına danışmaları önerilir.

Hamilelik sırasında, romatizmanız nedeniyle aldığınız ilaçlar da problem yaratabilir. Bu nedenle, doktorunuz tarafından mümkünse hamilelik planlanırken ilaçlarınız düzenlenmelidir.

Son olarak, konjenital (doğumsal) kalp bloğu olarak adlandırılan, çocukların yüzde 2’sinde görülen nadir bir durum, kanlarında anti-Ro antikoru bulunan (lupus ve Sjögren sendromlu hastalarda görülebilir) anneleri etkileyebilir. Bu nedenle anti-Ro antikorlara sahip hamile kalmak isteyen hastaların, doktorları tarafından sık gözlemlenmeleri gerekir.

Anti-Ro ve anti-La antikorlarına sahip annelerin bebeklerinde, anneden geçen bu anormal antikorların yaptığı geçici olarak; cilt döküntüsü, karaciğer testlerinde yükseklik, kan değerlerinde düşme görülebilse de genellikle kısa sürede kaybolurlar.

Özetle; bir romatizmal hastalığı bulunan bütün kadınlar, hamile kalmadan önce doktorlarıyla hangi risk grubunda olduğunu belirlemeli ve bu hastalıkların ve aldıkları ilaçların doğuracağı komplikasyonlara karşı önlem almaları gerekir.

Hamile kalmak isteyen kadınların, hastalıkları hamilelikten en az 3-6 ay öncesinden kontrol altına alınmalıdır. Eğer aldıkları ilaçlar, fetüse (bebeğe) zarar vermiyor ise, hastalığın alevlenmemesi için devam edilmelidir.

(Prof. Dr. Nuran Türkçapar, güncelleme Ocak-2016)